خلاصه و نتایج نهایی
بنابراین بهصورت خلاصه در مسیر تحولات بدنه دولت با مروری بر نکات ذیل در قالب کاربست موارد سازماندهی ایجاد تحولات در ساختار بدنه دولتی را اعلام مینماید.
اعمال تغییرات در تمام افراد از دو منفذ قابل پیشبرد هستند
۱- تحلیلهایی که آنها را بهسوی منطق و اندیشه وادارد
۲- تحرکات الهامبخشی که احساسات آنها را برانگیزد
گاهی بنابر عادتهای فرهنگی؛ بهترین جرقه در مسیر منطق و ایجاد پسامد اندیشه، پیش برانگیختن احساسات افراد هست؛ به قول جان کاتر بایست احساسات افراد درگیر شود تا دست به تحولی بزنند و در این روش عواطف را از منطق بالاتر میداند؛ خصوصاً این راهکار خیلی در مورد کشور ما صدق کرده و جوابگو خواهد بود.
در مسیر تحول در افراد بدنه کارکنان قدیمی دولت با شیوه مدیریت متفاوت از سوی رئیس دولت جدید ۱۴۰۰ و اعلام رئوس برنامه اقتصادی دولت، ایجاد انگیزههای الهامبخش به شکل کلی نقش میبندد از جمله القای ایجاد آیندهای روشن و بسامان و القای اینکه، بهترین پیشبینی آینده ساختن آینده هست، و نمایش اراده و تصمیم در ایجاد تغییرات در تمام اعضا دولت جدید و القای اینکه مقاومت در تغییرات مساوی با عقبافتادگی فقدان عقل و تابعیت از فرهنگ غلط است.
مشارکت کردن فقط در تابعیت تغییرات جهانی صرفاً مساوی است با یک تطابقپذیری و دنبالهروی اما پیشبینی و شناخت و باور ظرفیتهای داخلی کشور و مزیتهای مطلق آن مزیتهای رقابتی در عرصه جهان و تصمیم در خلق تغییرات برابر است با هوشمندی، خلاقیت و قدرت کنترل در روند افزایش ارزشهای افزوده و ثروت کشور؛
و همانطور که مشابه این روند از بدو انقلاب و زمان جنگ تحمیلی و تمام دورههای بعد از آن با باور واقعیتها از سوی مردم باعث ایجاد یک اتحاد و همسو گری ذهنی ایشان گردید؛ از این خصلت مردمی با تفهیم ایجاد باور در تغییرات برای نمایش حسن نیت دولت جدید باید بهره جست.
پیام دولت ۱۴۰۰ میتواند این خط و مشی باشد که؛ فقط تابع تغییرات نباشیم، خلاق تغییرات و خالق آینده و سرنوشت شایسته باشیم.
ساختن آینده با خلاقیت در ایجاد تغییرات پیشاپیش به شکل proactive دو محور اساسی دارد:
Exploration پژوهش
Exploitation بهرهبرداری
و اساساً سازمانهایی موفق هستند که در مسیر موفقیت؛ دچار تله احساس موفقیت زودهنگام نمیگردند و در مسیر حرکت بهسوی موفقیت؛ دو محور اساسی یعنی پژوهش با نگاه بلندمدت برای خلق تغییرات را در کنار و بهرهبرداری کوتاهمدت حاصل از حرکت در مسیر موفقیت با یکدیگر ترکیب کرده و با هوشمندی ایجاد تعادل در هر دو محور حرکت در مسیر موفق تغییرات را سپری میکنند.
توضیح اینکه قطعاً در این مسیر چالشهایی به شکل سیستماتیک ایجاد خواهند گردید و نکته خلاقانه در مدیریت این نکته هست که بایستی فرصت دهیم چالشها خود را نشان دهند و دولت جدید میبایست با استفاده از کمیته نخبگان دانش پذیرش چالشها را بهعنوان نقاط سازنده و پشتوانه مدیریت خلاق در حفظ تعادل در دو محور فوق را در هنگام بروز این چالشها ایجاد نماید و با نظارت و اخذ گزارشهای پیشرفت طبق راهکارهای عنوان شده این راهکار را حمایت نموده و بهاینترتیب با این ترکیب همکاری دولت با کمیته اعضا نخبگان همزمان با اداره کشور؛ نقاط این مسیر با موفقیتهای پیوسته پرشده و همزمانبرنامه ایجاد تحولات نیز مدیریت و اداره میگردد و تمام مسیر این گذر به شکل اجرایی و بدون لزوم صرف زمان از سوی اعضا بدنه تصمیمگیرندگان اصلی دولت با موفقیت سپری خواهد گردید.
اشتباهات رایج سازمان ها هنگام ایجاد تحول بدنه دولت
رایجترین اشتباهات سازمانها در هنگام ایجاد تحول در برنامه تحولات بدنه دولت به شکل خلاصه به شرح ذیل میباشند:
۱- راحتطلبی بیش از اندازه اعضا بدنه قدیمی دولت
۲- ناکامی در ایجاد ائتلاف قدرتمند در مسیر تغییرات؛ (ناکامی در استفاده از نخبگان شایسته مجرب و بهرهمندی از کارایی ایشان)
۳- دست کم گرفتن قدرت و اثربخشی چشمانداز ماحصل تغییرات و اعلام ملازمات آن (دولت بایستی پویایی و توان انتقال چشمانداز مصلحتهای مقام معظم رهبری در سعادتمندی کشور را به شکل هوشمندانه و متفاوت از گذشته برای تمام اقشار روشن نماید)
۴- عدم انتقال کافی چشماندازهای حاصل از تحولات در کارکنان قدیمی دولت (شیوه اطلاعرسانی مزیتها و تکرار و پیگیری مداوم مزیتهای تحولات توسط کمیته نخبگان)
۵- قرار دادن موانع در برابر چشمانداز جدید (با عدم استفاده از نخبگان اجازه خواهیم داد تا افرادی که در تحولات مقاومت میکنند ازلحاظ ذهنی و عملی ایجاد مانع در بروز چشماندازهای حقیقی روشن آینده بنمایند)
۶- ناتوانی در ایجاد پیروزیهای کوتاهمدت (در مقاطع کوتاهتر در مسیر حرکت تحول پیروزیها منعکس و ثبت گردند)
۷- اعلام زودهنگام پیروزی؛ اساساً در دولت ۱۴۰۰ بایستی از فرهنگ اعلام پیشاپیش پیروزیها حذر کرده و نشان داد که دولت از جوانب شعارگونه قدیمی کاملاً فاصله دارد.
۸- غفلت از تثبیت تحولات در فرهنگ سازمان.
روند اعمال تحولات
در شروع روند اعمال تحولات سه مرحله را به شکل کلی ایفا مینماییم
۱-قالبهای وضع موجود را باید شکست
۲-تحول و برنامه تحولات را راهاندازی نمود
۳-تحولات ایجادشده را تثبیت کرد
Unfreeze => Move => Freeze
در همکاری دولت جدید ۱۴۰۰ با تیم کمیته نخبگان در هشت خوان ذیل ضمن اعمال تمام برنامههای تغییرات فوق؛ مسیر تحولات نیز طی گردیده و به تثبیت نهایی خواهند رسید:
۱-ایجاد فوریت در تحولات – دولت ۱۴۰۰ با ایفای تصمیمات قاطع و ایجاد فضای الهامبخش و انگیزهمند باعث کاهش حس ترس و خشم و ایجاد خشنودی اعضا کارکنان تمام بدنه دولت در مسیر همراهی با تحولات میگردند
پیامد این خوان: افراد به هم خواهند گفت «هشدار باید وضع را عوض کنیم»
۲-تشکیل تیم کمیته نخبگان مجرب بهعنوان تیم راهنما و ناظر و پیگیری خط و مشیهای تصمیمات تحولی دولت (خارج از افراد سیاسی دولتی قبل) – تشکیل تیم نخبگان افراد خوشنام با ارتباطات قدرتمند اجتماعی و بینالمللی و معتبر دارای شجاعت اختیارات لازم
پیامد: گروهی ذیل نظارت دولت با قدرت و تجربه و خلاقیت کافی برای راهبری تحولات شکل میگیرند و کار را آغاز و پیگیری میکنند؛ نکته استراتژیک این مرحلهاینکه؛ اجرای برنامه تحولات بهعنوان مهمترین ملازمه پیشرفت انقلاب اقتصادی تحت نظر افراد زبده متخصص و به شکل مداوم و پیوسته و در جهت اجرای خط و مشیهای رئیسجمهور، بدون رها شدن و وقفه – که عامل دلسردی و نقطه ضعف خواهد بود- و بدون نیاز به صرف وقت مستقیم از روسای دولت جدید روی یک ریتم بسامان و با پیشرفت جلو خواهد رفت
۳-رسم دورنما و راهبردها – تیم کمیته نخبگان دورنمای تحول و راهبردهای آن را به همراه برنامههای اجرایی تحول که در همین بخش اعلام گردیدند؛ به شکل ساده روشن منطقی و برانگیزاننده رسم میکنند؛ و شروع به پرورش این نهضت (در چارچوبی همگام با مأموریت جدید سازمانبرنامه و بودجه با شیوه مرسوم تحلیلی- مالی)
پیامد: تیم کمیته نخبگان دورنما و راهبردهای فراخور تحول را روشن مینماید.
۴-پیامرسانی- هدف این خوان تبیین دورنما و راهبردها در قالب پیامها و تکرار مغز این پیامها در قالب پیامهای ساده و دلنشین است باهدف مفاهمه و ایجاد همدلی و آزاد ساختن انرژی کارکنان بدنه دولت.
پیامد: اعضا و کارکنان کمکم به نهضت میپیوندند و این در رفتارشان نمایان میشود.
۵-توانافزایی – کمیته نخبگان در این مرحلهایجاد توانزایی مینمایند موانع توانفرسای سر راه مدیران و کارکنان و پیامرسانی ضعیف و موانع ذهنی کاهنده اعتمادبهنفس اعضا را برمیدارند؛ منظور حذف موانع در بروز توان و توانافزایی است؛ نه توانمندسازی افراد و حذف موانع سر راه کسانی که دورنمای تحول را پذیرفتهاند باعث آزادی ذهن کارکنان از قیود و باورهای غلط میشود که نمیگذارد افراد رفتار نوین را جایگزین رفتار کهنه کنند.
پیامد: اعضا حس میکنند نیرو دارند و پا در رکاب جریان تحولات میگذارند.
۶-ثبت گزارش عمومی چند دستاورد سریع- پس از حذف موانع و توان زایی به اعضا دولتی کمک میشود به چند دستاورد سریع دست یابند و اثربخشی تحولات نمود سریع پیدا کند؛ و این کاری حیاتی است و باور و ایمان میآفریند و از نقطه نظر خصلت ذاتی و همسویی اذهان باعث پشتیبانی و نیرو بخشی جمعی میشود.
پیامد: جمع نیرو میگیرد و مخالفتها رنگ میبازند.
۷-پیگیری – پیگیری ۱۲۰ درصد بجای ۱۰۰ درصد؛ کمیته نخبگان دنباله کار را رها نمیکنند ضمن اینکه تمام وقت دولت جدید صرف راهبری این مرحله مهم و حیاتی نگردیده پس تحول حالت شعاری نگرفته و کاملاً ملموس است و این یعنی لیاقت دولت ۱۴۰۰ و خصلت حسن نیت و صداقت این دولت؛ اعضا اهداف بعدی را زیرکانه هدف میگیرند تا لذت پیشروی را بیشتر بچشند و در تحقق هدف نهایی سهیم باشند؛ خاکریزها یکی پس از دیگری فتح میشوند تا آنگاه که دورنما از نزدیک دیده میشود. ضمناً حذف کارهای بیهوده و بروکراتیو نیز در این مرحله توسط همکاری دولت و تیم نخبگان (در سازمانبرنامه و بودجه در مأموریت جدید مرکز هوشمندان و استراتژیهای کلان کشور در این سازمان طبق توضیح نهایی در این بخش) محقق میگردد.
پیامد: اعضا موجاموج تحولات را پدید آوردهاند تا آنگاه که کاروان تحول به دورنما میرسد.
۸-ماندگارسازی تحول (همان مرحله تثبیت و Freeze تحول نوین)- اعضا موفق در پایان با ترغیب در حفظ فرهنگ تازهکاری میکنند که تحول ماندگار شود؛ در این مرحله مراتب scoring control و باقی برنامهها نیز اثربخشی خود را نموده و دولت در مسیری پیش میرود که ایفای پرداخت بونوس های پاداشی سالیانه را نیز برای تشویق اعضا و حفظ تحول و فرهنگ فساد ستیزی در اختیار خواهد گرفت؛ و ارتقا دادن بجا و ماهرانه افراد همراه و تشویقهایی که دل افراد را درگیر حفظ فرهنگ نماید؛ و ایجاد قدرت احساس برای جا انداختن هنجارهای گروهی جدید و ارزشهای مورد احترام سازمان دولتی.
پیامد: با وجود سنتگرایی، تغییر مدیران و کارکنان دولت و هنجار تازه جا میافتد.
و بدین ترتیب پذیرش و جا افتادن تحول و برنامه مداری در لزوم «تغییرات» پیاپی در مسیر آینده و پذیرش تغییرات بهعنوان هنجار جا میافتد و اعضا متوجه میشوند که تنها چیز ثابت در تمام جهان همین «تغییر» است و نکته مهم دیگر اینکه؛ اراده ملت بر این مسیر قرار خواهد گرفت تا با همراهی کامل و اعتماد پاینده و حفظ تحولات؛ اجازه ندهند تا منافع بلندمدت ملت و نسلهای آینده برای ایجاد سعادت ایشان پیشخور حفظ منافع کوچک افرادی ناکارآمد در مقاطعی آکنده از ناهنجاریهای گذشته گردد.
این روند تا انتها بین سه تا کمتر از چهار سال زمان میبرد و همزمان در این برهه نقاط دیگر تحول و شکلگیری فرصتهای عظیم اقتصادی نیز طبق توضیحات فوق در این پورتفولیو با موفقیت سپریشدهاند و به شکل عملگرایانه به نقاط نمود موفق و احراز عملکرد قدرتمند دولت رسیدهاند؛ و بنابراین تا قبل از پایان دور اول ریاستجمهوری دولت ۱۴۰۰ یک موفقیت عظیم و با توانمندسازی و مثبتگرایی در همنوا سازی اذهان مردمی برای ادامه مسیر و یک مشارکت همهجانبه مردمی در دور دوم ریاست جمهوری برای کسب نقاط پیروز فزآینده این برنامه شکل میگیرد.